Verslag Eerste-Kamerfractie OPNL januari / februari 2026 

De OPNL-fractie in de Eerste Kamer heeft zich deze twee maanden primair gericht op het indienen van schriftelijke vragen. Er is diverse malen inbreng geleverd over uiteenlopende onderwerpen, verspreid over meerdere commissies. Een verbindend element hierbij vormde het thema ‘Elke regio telt!’. Voorts heeft de OPNL-fractie een stemverklaring afgelegd inzake de PAS-melders. 

15-01-2026
Versterking toegang tot het recht
De OPNL-fractie heeft schriftelijke vragen gesteld over de problemen rond de toegang tot het recht.
Het aantal sociaal advocaten daalt sterk en daarmee ook stageplaatsen voor sociaal advocaten. In onze vragen leggen wij speciaal de nadruk op de regionale component van deze negatieve ontwikkeling. 

De beschikbaarheid van de sociale advocatuur in de regio staat namelijk sterk onder aanzienlijke druk doordat het aantal sociaal advocaten de afgelopen 4 jaar flink is afgenomen. Zo is het aantal sociaal-advocaten in Noord-Nederland in deze periode met wel 13 procent gedaald. Naast-Noord Holland zijn er ook grote tekorten in Noord-Brabant en Flevoland.¹ 

Tot slot zijn in de rechtspraak de afgelopen jaren veel kantonlocaties gesloten. Hierdoor moeten rechtzoekenden vaker buiten de regio worden geholpen. De vragen werden samen ingediend door de fracties van OPNL, GroenLinks-PvdA, D66, ChristenUnie en Volt. 

¹ Tekort aan sociaal advocaten in meerdere Nederlandse regio’s | Nederlandse Orde van Advocaten

03-02-2026
Schriftelijke vragen aanwezigheid politie in de regio (politieloket Wolvega)
De regering is voornemens fysieke politiebureaus te vervangen door innovatieve politieloketten. Het streven is dat elk basisteam beschikt over een eigen teambureau, dat wordt ondersteund door politieposten. Ten gevolgen hiervan sluiten er steeds meer politiebureaus in de regio, waaronder het politiebureau in Wolvega. Voor de OPNL-fractie aanleiding hierover vragen te stellen, mede in het licht van de kabinetsreactie op het adviesrapport “Elke regio telt!” 

De OPNL-fractie had deze ontwikkeling aan de orde gesteld tijdens de Algemene Politieke Beschouwing van 8 oktober 2024. Bij die gelegenheid deed premier Schoof aan onze fractie de toezegging dat het kabinet nader in zou gaan op het openen van innovatieve politieloketten op bestaande locaties en daarbij ook de ontwikkelingen in Wolvega zou meenemen. 

De OPNL-fractie heeft in februari 2026 voor de tweede keer schriftelijke vragen ingediend betreffende de zichtbaarheid en nabijheid van de politie, waaronder de 

huisvestingskwestie. Deze inbreng werd breed ondersteund door de fracties van GroenLinks-PvdA, BBB, D66, CDA, SP, ChristenUnie, PvdD, JA21, Volt en Fractie- Visseren-Hamakers. Deze vragen zijn mede tot stand gekomen op basis van signalen uit Fryslân en Noord-Brabant. 

Het doel van deze schriftelijke inbreng was om inzicht te verkrijgen in: (1) de rol van het lokaal gezag, (2) de rol van de gemeenteraden, (3) de vindbaarheid en herkenbaarheid van pop-uplocaties, (4) de verhouding tot de ministeriële verantwoordelijkheid, en (5) de beschikbare (financiële) middelen. 

17-02-2026
Schriftelijke vragen Wet gebruik Friese taal (Werkprogramma DINGtiid 2026- 2027)
De OPNL-fractie heeft – samen met de fracties van GroenLinks-PvdA, D66 en BBB – schriftelijke vragen ingediend met betrekking tot het Werkprogramma 2026-2027 van DINGtiid (het adviesorgaan dat Wet gebruik Friese taal). In dit werkprogramma worden verschillende belangrijke thema’s geagendeerd, waaronder de noodzaak van een breed gedragen langetermijnvisie voor de Friese taal. Dit sluit aan bij de gezamenlijke verantwoordelijkheid en zorgplicht van Rijk en provincie Fryslân voor de Friese taal en cultuur, zoals vastgelegd in artikel 2a van de Wet gebruik Friese taal. 

Verder zijn er door bovengenoemde fracties kritische kanttekeningen geplaatst bij het werkprogramma van DINGtiid. Zo komen de verdragsverplichtingen ten aanzien van de publieke omroep (Omrop Fryslân) onvoldoende uit de verf in het werkprogramma. 

10-02-2026
Schriftelijke vragen Wet toekomst pensioenen
De OPNL-fractie heeft vragen ingediend naar aanleiding van de vierde voortgangsrapportage Wet toekomst pensioenen. Op deze manier houden wij de vinger aan de pols als het gaat om een goede implementatie van het nieuwe pensioenstelsel. Met het stellen van vragen proberen wij inzicht te krijgen in: (1) de beperkte mate waarin de pensioenen zijn geïndexeerd, (2) het uitblijven van publicatie van het onderzoek naar de koopkrachteffecten, en (3) de transitiekosten en ICT-uitvoeringskosten. 

10-02-2026
Grensoverschrijdend telewerk (grenswerken)
De OPNL-fractie heeft vragen ingediend over de follow-up rond de aanbeveling van het Benelux Parlement inzake grensoverschrijdend telewerk (maart 2025), alsmede over de brief van de minister van Buitenlandse Zaken betreffende het Nederlands 

Voorzitterschap van de Benelux Unie 2026. Deze vragen werden ondersteund door alle fracties, met uitzondering van PVV en FvD. 

De vragen richten zich vooral op de fiscale belemmeringen die het gedeeltelijk thuiswerken of (hybride) werken over de grens, zowel binnen de Benelux als met Duitsland, minder aantrekkelijk maken. Dat is nadelig voor de economische ontwikkeling van onze grensregio’s. 

Teneinde de (economische) samenwerking en het optimaal functioneren van de interne (arbeids)markt van de Benelux Unie maximaal te stimuleren, dienen de huidige belemmeringen voor telewerken zoveel mogelijk te worden weggenomen. Het Benelux Parlement heeft de Benelux-landen gevraagd om een werkgroep in te stellen die met deze onderwerpen aan de slag gaat. De opvolging van dit advies maakt deel uit van het Jaarplan 2026 van de Benelux Unie. 

10-02-2026
Wijziging van de Omgevingswet (maatwerkaanpak PAS-projecten)
Op 10 februari vond de stemming plaats over de Wet maatwerkaanpak PAS-projecten. Als OPNL-senator heb ik bij die gelegenheid een stemverklaring afgelegd om helder te maken waarom onze fractie weliswaar vóór dit wetsvoorstel stemt, ondanks onze zorgen over de juridische houdbaarheid van de wet. Die is naar ons oordeel niet vanzelfsprekend. Wetgeving moet zekerheid bieden, en die lijkt hier voor de PAS-melders onvoldoende gegarandeerd. 

Al sinds 2019 verkeren PAS-melders en interimmers in grote onzekerheid. Nog langer wachten op een volledig uitgewerkte en juridisch perfecte oplossing zou voor deze categorie boeren opnieuw een periode van uitstel en verdere onzekerheid betekenen. Dat vindt de OPNL-fractie niet verantwoord. Tegen die achtergrond hebben we daarom vóór gestemd. Met onze stemverklaring hebben wij echter willen benadrukken dat het aannemen van dit wetsvoorstel niet het eindstation mag zijn. Het nieuwe kabinet-Jetten moet werken aan een structurele oplossing die zowel maatschappelijk gedragen als juridisch houdbaar is. Voorafgaand aan de stemming hebben we onderstaande stemverklaring afgelegd: 

De OPNL-fractie is van mening dat de huidige situatie, waarin wetgeving voorligt waarvan op voorhand niet met zekerheid kan worden gesteld dat zij juridisch standhoudt, fundamenteel onwenselijk is. Wetgeving behoort rechtszekerheid te bieden en mag geen nieuwe onzekerheid creëren, zoals ook de voorgaande sprekers reeds hebben gezegd. 

Tegelijkertijd is de situatie van PAS-melders en interimmers die al sinds 2019 in onzekerheid verkeren minstens zo onhoudbaar. De OPNL-fractie roept het aankomend kabinet daarom met klem op om met spoed te komen tot wetgeving die kan rekenen op brede maatschappelijke steun én die juridisch houdbaar is. 

Vanuit de verantwoordelijkheid om verdere stilstand te voorkomen, zal de OPNL-fractie voor dit wetsvoorstel stemmen.

Auke van der Goot
Senator en fractievoorzitter OPNL | Lid Benelux Parlement
E auke.vandergoot@eerstekamer.nl |